2026-yil iyul oyida Rossiyaning Sochi shahridagi RUDN institutida qiziq voqea sodir bo'ldi: mamlakatda birinchi marta bir oliy ta'lim muassasasi sun'iy intellektning keng tarqalishi sababli yurisprudensiya yo'nalishi talabalari uchun an'anaviy diplom ishini butunlay bekor qildi. Bu qaror 2024, 2025 va 2026-yillarda o'sha yo'nalishga qabul qilingan barcha talabalarga tatbiq etiladi.
Institut rahbariyati sababini shunday tushuntirgan: bugungi kunda neyrotarmoqlar bir necha daqiqada sud amaliyoti tahliliga asoslangan to'liq diplom ishini yaratib bera oladi, shuning uchun yozma ish talabaning haqiqiy bilim darajasini endi ko'rsatib berolmaydi. Yozma diplom o'rniga endi bitiruvchilar noodatiy huquqiy vaziyatlarni tahlil qilish, murakkab sharoitlarda qaror qabul qilish va nazariy bilimni amaliyotda qo'llay olish qobiliyatini amaliy tarzda namoyish etadi.
Bu — hozircha yagona holat, boshqa universitetlar bunday qadamni tasdiqlamagan. Lekin savol ochiq qoladi: agar bir necha yildan so'ng bu tajriba kengaysa, diplom ishi tayyorlash jarayoni butunlay boshqacha ko'rinishga ega bo'ladimi?
Hozircha esa aksariyat universitetlarda hammasi eski tartibda: mavzu tanlanadi, rahbar tayinlanadi, bob-bob yozib boriladi, plagiat tekshiruvidan o'tkaziladi, so'ng himoya qilinadi. Farq shundaki, endi bu jarayonda sun'iy intellektdan qanchalik foydalanish mumkinligi haqidagi chegara tobora muhokama mavzusiga aylanmoqda — ayrim OTMlar buni taqiqlasa, ayrimlari aksincha, uni baholash mezoniga aylantirmoqda.
Agar diplom ishi yoki xorijda ta'lim olish bilan bog'liq savollaringiz bo'lsa, bepul konsultatsiya uchun Worlduzga murojaat qiling — chunki qaysi tizimda o'qiyotganingizdan qat'i nazar, to'g'ri yo'nalishni tanlash uchun ba'zan bitta suhbat yetarli bo'ladi.