Chet elda o‘qish haqida o‘ylaganda ko‘pchilik faqat universitet kontraktini hisoblaydi. Aslida esa talabaning bir yillik xarajatlari bundan kengroq bo‘ladi. O‘qish puli bilan bir qatorda yashash, oziq-ovqat, transport va sug‘urta kabi xarajatlar ham muhim rol o‘ynaydi. Quyida o‘zbekistonlik talabalar orasida ommalashib borayotgan to‘rt davlat — Singapore, China, Latvia va Malaysia misolida taxminiy xarajatlarni ko‘rib chiqamiz.
Singapur
Singapore Osiyodagi eng rivojlangan ta’lim markazlaridan biri hisoblanadi. Bu yerda texnologiya, biznes va muhandislik yo‘nalishlari juda kuchli.
Yillik kontrakt: 15 000 – 35 000 dollar
Yashash: oyiga 800 – 1 500 dollar
Oziq-ovqat: oyiga 250 – 400 dollar
Transport: oyiga 80 – 120 dollar
Singapurdagi universitetlar yuqori reytinglarga ega bo‘lib, bitiruvchilar uchun xalqaro karyera imkoniyatlari keng.
Xitoy
China so‘nggi yillarda xalqaro talabalar uchun jozibador ta’lim markaziga aylandi. Ko‘plab universitetlar ingliz tilida dasturlar taklif qiladi va stipendiya imkoniyatlari ham mavjud.
Yillik kontrakt: 2 500 – 5 000 dollar
Yashash: oyiga 250 – 500 dollar
Oziq-ovqat: oyiga 150 – 250 dollar
Transport: oyiga 20 – 40 dollar
Ko‘pgina universitetlarda talabalar uchun yotoqxona mavjud bo‘lib, bu xarajatlarni kamaytiradi.
Latviya
Latvia Yevropada nisbatan arzon va sifatli ta’lim taklif qiladigan davlatlardan biri. Ayniqsa poytaxti Riga xalqaro talabalar uchun mashhur.
Yillik kontrakt: 3 000 – 6 000 yevro
Yashash: oyiga 400 – 700 yevro
Oziq-ovqat: oyiga 200 – 300 yevro
Transport: oyiga 15 – 30 yevro
Latviya European Union a’zosi bo‘lgani sabab talabalar Yevropaning boshqa davlatlariga ham sayohat qilish imkoniga ega.
Malayziya
Malaysia Osiyoda arzon va sifatli ta’lim beradigan davlatlardan biri hisoblanadi. Bu yerda ko‘plab xalqaro universitetlarning filiallari faoliyat yuritadi.
Yillik kontrakt: 3 000 – 8 000 dollar
Yashash: oyiga 300 – 600 dollar
Oziq-ovqat: oyiga 150 – 250 dollar
Transport: oyiga 20 – 50 dollar
Malayziyada yashash xarajatlari nisbatan arzon va ko‘plab dasturlar ingliz tilida o‘qitiladi.
Xulosa
Ko‘rinib turibdiki, chet elda o‘qish narxi faqat kontraktga bog‘liq emas. Yashash, oziq-ovqat, transport va boshqa xarajatlar ham umumiy byudjetga ta’sir qiladi. Shuning uchun davlat tanlashda barcha xarajatlarni oldindan hisoblab chiqish muhim.